A A A

DIETA OGÓLNA ŁATWO STRAWNA

Przedszkole Józefosław
przedszkolezebra.pl
Polsko-Angielskie przedszkole.
Doświadczenie i pasja!
Podstawą żywienia leczniczego jest dieta ogólna łatwo strawna, pełnowartościowa pod względem składników odżyw­czych potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Różnica w porównaniu z żywieniem normalnym polega na wy­kluczeniu z racji pokarmowej produktów niestrawnych lub trud­no strawnych. Przy sporządzaniu potraw należy brać pod uwagę takie techniki, które ułatwiają trawienie. Dla zapewnienia w diecie odpowiedniej ilości składników od­żywczych: białka, tłuszczów, cukrowców, związków mineralnych i witamin, należy w żywieniu ludzi zdrowych i chorych uwzględ­niać produkty z 12 grup pokarmowych i korzystać z norm wy­żywienia zalecanych dla osiemnastu grup ludności. Pokarmy przygotowywane dla osób wymagających diety łatwo strawnej powinny być przyrządzane ze szczególnym uwzględnie­niem warunków higieny. Produkty spożywcze muszą być zawsze świeże i nie mogą być zbyt długo przetrzymywane nawet w chłod­niach. Zakażenia pokarmowe, będące następstwem spożycia żyw- ności o złym stanie higienicznym, są bardzo szkodliwe dla ludzi chorych. Pokarmy powinny być dobrze ugotowane, miękkie, smaczne, nie mogą zawierać związków drażniących błonę śluzową żołądka, nie mogą być np. zbyt słodkie, słone, kwaśne, pikantnś. Jednorazowa racja pokarmowa powinna mieć małą objętość. Dlatego należy jeść często w małych ilościach. Zazwyczaj zaleca się 5 posiłków na dobę, ważne jest ażeby spożywać je zawsze o tej samej porze oraz dbać o estetyczny sposób podania. Należy pamiętać, że jedzenie w pośpiechu i w stanie napięcia nerwowego jest szkodliwe. Sposób przygotowania potraw dietetycznych omówiono w roz­dziale 3.3. Produkty i potrawy łatwo strawne Napoje: mleko, bawarka, słaba herbata, kawa zbożowa, soki warzywne i owocowe. Pieczywo: białe pieczywo czerstwe, czerstwy chleb pszen­ny „Lecytal", czerstwy chleb „Graham" w ograniczonej ilości, czerstwe pieczywo pszenne wyborowe, sucharki, biszkopty. Inne produkty zbożowe: kasza manna, krakowska, drobna kasza jęczmienna, perłowa, płatki owsiane, ryż, sago, drobny makaron. Mleko i jego przetwory: mleko słodkie i zsiadłe, jogurt, kefir, maślanka, serwatka. Sery: sery twarogowe. Jaja: gotowane na miękko, jajecznica na parze, omlet na parze, jaja w koszulkach. . Mięso i ryby oraz ich przetwory: chude mię­sa — cielęcina, wołowina, kurczę, królik, szynka lub polędwica wieprzowa (chuda) gotowana, chude ryby — dorsz, szczupak, san­dacz, leszcz. Tłuszcze: masło, śmietanka, oleje roślinne rafinowane (so­jowy, słonecznikowy, arachidowy), oliwa. Ziemniaki: ziemniaki gotowane, purće z ziemniaków. Warzywa: gotowane — marchew, dynia, buraki, szpinak, fasola szparagowa, młody zielony groszek przetarty, kabaczek. salsefia, skorzonera, kalafior; surowe — sałata zielona, pomidory bez skórki. Owoce: owoce dojrzałe bez skórki i pestek — jabłka, mo­rele, brzoskwinie, śliwki, banany, pomarańcze, truskawki, soki z owoców jagodowych, malin, porzeczek. Słodycze: cukier, miód, dżemy, galaretki owocowe. Zupy: kleiki, krupniki z kasz, zupy mleczne, przetarte zupy owocowe, zupy warzywne czyste lub zaprawiane mąką z masłem (bez zasmażania) lub śmietanką, zupy na wywarach mięsnych. P o t r a wy mięsne i rybne: gotowane, budynie, pulpe­ty, pieczone w pergaminie lub w folii aluminiowej. Potrawy z kasz i mąki: kasze gotowane na sypko lub rozklejone, budynie z kasz z dodatkiem mięsa, warzyw lub owo­ców, lane kluski, drobne makarony, leniwe pierogi z małym do­datkiem mąki. Sosy: sosy zaprawione mąką lub śmietanką (bez zasmaż­ki) — koperkowy, cytrynowy, potrawkowy, beszamelowy; sosy owocowe ze śmietanką; majonez domowy świeżo przygotowany z oleju sojowego, słonecznikowego, arachidowego z dodatkiem soku z cytryny (bez musztardy). Desery: kompoty, musy, galaretki owocowe, kisiele, kremy z mleka; owoce w galarecie lub kremie, mleczko. Przyprawy: sól, sok z cytryny, wanilia, cynamon, kmi­nek, koperek lub zielona pietruszka. Produkty i potrawy trudno strawne Napoje: mocne kakao, płynna czekolada. Pieczywo: żytnie razowe, każde pieczywo świeże. Inne produkty zbożowe: grube kasze — pęczak, gry­czana; grube makarony. Mleko i jego przetwory: mleko przekwaszone, prze-kwaszony kefir (ze względu na twardy skrzep, który ma działa­nie drażniące na przewód pokarmowy). Sery: sery podpuszczkowe. Jaja: smażone, gotowane na twardo. Mięso i ryby oraz ich przetwory: tłuste mięsa — wieprzowina, baranina; tłusty drób — gęsi, kaczki; dziczyzna; tłuste ryby — węgorz, łosoś, śledź, konserwy mięsne i rybne, mięsa, wędliny i ryby wędzone lub solone; mięsa marynowane. Tłuszcze: słonina, smalec, boczek, łój wołowy i barani. Ziemniaki: ziemniaki smażone, potrawy smażone z ziem­niaków. Warzywa i grzyby: warzywa gotowane — kapusta, rzepa, rzodkiew, groch, fasola, bób; warzywa smażone — cebula; warzywa konserwowane octem — korniszony, ćwikła, mieszanki warzywne z dodatkiem octu, grzyby. Owoce i orzechy: wszystkie owoce niedojrzałe, gruszki, czereśnie, agrest, orzechy i migdały. Słodycze: torty i ciasta z kremem, pączki, faworki, tłuste ciasta francuskie, piaskowe; czekolada, cukierki czekoladowe, chałwa, nugaty. Zupy: kapuśniak, zupa fasolowa i grochowa, zupy zapra­wiane zasmażkami. Potrawy mięsne i rybne: smażone, pieczone i du­szone po uprzednim obsmażeniu. Potrawy z kasz i mąki: smażone — oładki, kotlety z kaszy; kluski kładzione, kluski francuskie. Sosy: sosy na zasmażkach, sosy ostre, sosy na mocnych wy­warach mięsnych. Desery: tłuste ciasta i słodycze. Przyprawy: pieprz naturalny, musztarda, ocet, papryka, maggi, pikle. Produkty i potrawy trudno strawne należy wykluczyć z diety łatwo strawnej. Tabela 2 Ilość składników pokarmowych w diecie ogólnej łatwo stawnej dla 1 osoby (wartość energetyczna diety 9600-7-10 900 kJ, tj. 2300-7-2600 kcal) Nazwa grupy Zalecone ilości Białko ogółem Białko zwierzęce Tłuszcze Cukrowce Wapń Żelazo Witamina A i karoten przeliczony na witaminą A Witamina Bj Witamina B2 Witamina C 70-7-75 g 40 g 75-7-80 g 300H-380 g 0,8-r-l g 17-M9 mg 5000 j.m. 1,6-M,8 mg 1,6-7-1,7 mg 115-M30 mg Tabela 3 Dzienna racja pokarmowa produktów spożywczych na 1 osobę dla diety ogólnej łatwo strawnej (przedstawionej w tab. 2) Nazwa grupy Produkty Ilość w gramach Produkty zbożowe pieczywo 220-7-300 mąka 35 kasze 30 Mleko i produkty mleczne mleko 600 twaróg 80-7-120 Mięso, wędliny, ryby mięso 130-7-150 wędliny 30-7-60 ryby 120-7-150 Jaja jaja 1/2 szt. Masło, śmietanka masło 15-7-20 śmietanka 18-procentowa 15-7-20 Inne tłuszcze oliwa, olej, masło roślinne pod nazwą „Vita", masło dietetyczne 20 Ziemniaki ziemniaki 300 Warzywa i owoce warzywa i owoce 650 Strączkowe suche nasiona roślin — strączkowych Cukier i słodycze 60 cukier 40 dżemy i marmolady 20 Ilości składników pokarmowych w diecie ogólnej łatwo straw­nej dla jednej osoby podano w tabeli 2. Dzienna racja pokarmo­wa dla diety ogólnej łatwo strawnej została przedstawiona w ta­beli 3. Przeciętne zużycie produktów rynkowych w gramach na 1 osobę ilustruje tabela 4. Wartość odżywczą przy­kładowego jadłospisu dla omawianej diety przedsta­wiono w tabeli 5. Procen­towy udział białek, tłusz­czów i cukrowców w war­tości energetycznej diety łatwo strawnej przedsta­ wiono na rysunku 6. Rys. 6. Założenia diety ogólnej J strawnej (10 400 kJ, tj. 2500 kcal) I I białka DUD tłuszcze ł= cukrowce łatwo Tabela 4 Przeciętne zużycie produktów rynkowych w gramach na 1 osobę do przy­gotowania potraw i planowania posiłków (Podstawy planowania i spo­rządzania diet leczniczych PZWL) Grupa Rodzaj produktu Zastosowanie Ilość Pro- pieczywo główne dania 150-7-200 dukty dodatek do zupy 80 zbożo- mąka makaron na drugie śniadanie 50-7-80 we pszenna na pierogi 80-7-100 do podprawiania zupy 3H-5 do podprawiania sosów 5*1 do podprawiania warzyw 2-H3 na kluski lane 15-t-30 mąka zie- do podprawiania zup 5 mniaczana do kisieli 5-7-8 makaron fa- dodatek do zup 20-7-30 bryczny samodzielne danie 80-f-100 dodatek do drugiego dnia 50-7-80 bułka na grzanki 25 do mięsa 15 bułka tarta do kotletów 10 do warzyw 2 do formy 2 kasza do zup 20 samodzielne danie 80-H100 jako dodatek do drugiego 40-7-50 dania Mleko mleko do śniadania, kolacji 300-f-400 i pro- dodatek do kawy 150 dukty dodatek do herbaty 50-7-100 mleczne do zupy mlecznej 250 do ziemniaków puree 20-7-40 do podprawy 30-7-50 zsiadłe mleko 300-HłOO ser pierogi 100-M20 dodatek do pieczywa 40-f-50 do makaronu 80-M00 Jaja jaja na miękko 1-7-2 szt. jajecznica I-t-2 szt. omlet na parze 1H-2 szt. do mięsa mielonego 1/5-7-1/4 szt. do naleśników 1/5-7-1/3 szt. do makaronów 1/10-7-1/2 szt. Mięso mięso gotowane 150 z kością i ryby pieczone 120 z kością pieczone 100 bez kości podroby wątroba, nerki 100-7-120 drób kura, kurczę 200-7-250 ryby gotowane, surowe 200-f-300 Grupa Rodzaj produktu Zastosowanie Ilość Masło, masło suro- do chleba lO-f-20 śmie- we do zup 5-7-10 tanka do warzyw 5H-8 do kasz 5-H10 śmietanka do zup i sosów 15-7-30 do surówki 15-H20 Inne oliwa i olej do surówki 5 tłuszcze do smażenia 20-7-30 Ziem- ziemniaki do zupy 100-7-150 niaki do drugiego dania 300-7-400 Warzy- buraki na barszcz 100 wa i na sałatkę" 100-7-150 owoce dodatek do drugiego dania 150-7-200 cykoria dodatek do drugiego dania 150 na surówkę. 100 fasola szpa- ragowa dodatek do drugiego dania 150 groszek dodatek do drugiego dania 150 zielony do sałatek 50 kalafior dodatek do drugiego dania 150 do zupy 50 kapusta dodatek do drugiego dnia 150 biała na surówkę 100 kapusta kiszona na surówkę 100 kalarepa dodatek do drugiego dania 120-7-150 marchew na surówkę 100 dodatek do drugiego dania 150 pomidory na zupę 100 na surówkę IOO-t-150 pory dodatek do drugiego dania 150 selery na surówkę 100 szpinak dodatek do drugiego dania 200 samodzielne danie 300 włoszczyzna do zupy 25H-50 na surówkę 150 owoce na zupę 150 na surówkę IOO-t-150 na kompot 80 na kisiel 50 jako deser 150 Strącz- groch, na zupę 60-7-80 kowe fasola samodzielne dante 100-7-150 suche dodatek do drugiego dania 100 Cukier cukier do kawy i herbaty 15-7-20 i słody- do kompotu 20 cze do zupy 20-7-30 miód, dżem do pieczywa 20-7-40 Tabela ,4 cd. to * co i T a b e 1 a 5 Nazwa potrawy Nazwa produktu Wartość Biał- Tłusz- Cuk- Wapń Żela­zo Witaminy Posiłek Ilość energet. ko cze rowce A B2 c kJ kcal g g g mg mg j.m. mg mg mg I śniadanie zupa mleczna pieczywo mieszane z masłem, twaróg ze szczy­piorkiem dżem herbata mleko jaja mąka cukier chleb bułka masło twaróg chudy szczypiorek dżem herbata, cukier 250 10 20 5 40 40 10 20 10 10 5 510 67 284 84 402 418 318 84 17 109 84 122 16 68 20 96 100 76 20 4 26 20 7,8 1,8 1,8 1,8 2,9 0,1 4,2 0,4 0,1 5,0 1,2 0,1 0,4 n,6 8,3 0,2 0,1 11,3 0,1 15,0 21,3 20,8 0,4 0,5 6,5 5,0 295 6 4 14 10 2 19 10 2 0,3 0,3 0,5 0,6 0,8 0,1 173 114 270 8 3 0,100 0,010 0,014 0.048 0,070 0,010 0,008 0,002 0,375 0,029 0,009 0,038 0,050 0,001 0,100 0,009 000,4 2,5 6,7 0,2 2377 568 20,2 15,9 85,9 362 2,6 578 0,262 0,615 9,4 [ śniadanie bułka z masłem i szynką, liść sałaty owoce se- bułka masło szynka owoce 40 10 20 100 418 313 326 201 100 76 78 48 2,9 0,1 4,6 0,6 0,6 8,3 6,6 0,6 20,8 10,2 10 2 2 4 0,6 0,5 0,4 270 66 0,070 0,140 0,030 0,050 0,001 0,039 0,022 7,8 zonowei 1263 302 8,2 16,1 31,0 18 1,5 336 0,240 0,112 7,8 Obiad zupa pomi­dorowa Zi ryżem bitki cielę­ce w jarzy­nach włoszczyzna koncentrat pomidorowy ryż śmietanka koperek cielęcina włoszczyzna olej 50 10 20 20 10 100 50 5 79 50' 289 159 29 489 79 188 19 12 69 38 7 117 19 45 0,5 0,4 1,3 0,6 0,3 15,2 0,5 0,2 0,2 0,1 3,6 6,2 0,2 5,0 3,8 2,2 15,8 0,8 1,4 3,8 19 6 2 19 3 9 19 0,4 0,3 0,2 0,1 2,3 0,4 1568 375 149 200 1568 0,033 0,021 0,014 0,006 0,005 0,108 0,033 0,030 0,013 0,006 0,029 0,008 0,200 0,030 6,0 4,9 0,2 10,0 6,0 Wartość odżywcza jadłospisu przykładowego diety ogólnej łatwo strawnej Posiłek Nazwa grupy Nazwa produktu Ilość g Wartość energet. Biał­ko a Tłusz­cze S Cuk' rowce g Wapń mg Żela­zo mg Witaminy kJ kcal A j.m. mg B, mg C mg Obiad ziemniaki salsefia kompot mieszany ziemniaki masło mleko salsefia bułka tarta masło śliwki jabłka cukier 300 5 10 200 10 5 30 70 20 828 159 21 669 105 159 84 142 335 198 38 5 160 25 38 20 34 80 3,9 0,3 6,4 0,7 0,3 0.4 0,3 4,1 0,2 0,8 0,2 4,1 0,1 0,4 44,7 0,5 31,8 5,2. 4,5 7,1 20.0 27 1 12 76 3 1 14 2 2,4 4,6 0,2 0,2 0,2 108 135 7 20 135 97 46 0,249 0,004 0,058 0,017 0,017 0,020 0,114 0,015 0,058 0,013 0,011 0,015 40,5 0,1 6,0 1,5 5,4 3864 924 30,8 25,7 141,6 213 11,3 4408 0,585 0,542 80,6 Podwie­czorek napój mleczno- -owocowy mleko truskawki cukier 150 40 10 305 58 167 73 14 40 4,7 0,3 3,0 0,2 6,8 2,8 10,0 177 10 0,2 0,3 104 22 0,060 0,011 0,225 0,025 1,5 25,4 530 127 5,0 3,2 19,6 187 0,5 126 0,071 0,250 26,9 Kolacja ryba fa­szerowana sałatka jarzynowa pieczywo z masłem herbata dorsz jajo bułka tarta mąka zie­mniaczana groszek zielony cykoria oliwa chleb pszenny masło herbata, cukier 80 10 10 10 80 50 6 40 10 10 121 67 105 142 146 38 188 402 318 167 29 16 24 34 35 9 45 96 76 40 7,0 1,3 0,7 0,1 2,4 0,6 1,6 0,1 0,1 1,2 0,2 0,2 0,1 5,0 0,4 8,3 0,1 5,2 8,4 6,0 1,3 21,3 10,0 9 6 3 8 10 14 2 0,2 0,3 0,2 0,6 0,3 0,0 114 239 820 270 0,019 0,010 0,017 0,119 0,020 0,048 0,030 0,029 0,013 0,056 0,013 0,038 0,001 12,1 3,1 1694 405 13,8 15,5 52,3 52 2,1 1443 0,233 0,180 15,2 Razem 1 9728 2326 78,0 76,4 330,4 382 18,0 6891 1,391 1,699 139.9 Tabela 5 cd. Uwaga. Wartość odżywczą jadłospisu przykładowego obliczono na podstawie Tabel składu i wartości odżywczych produktów spożywczych Szczygieł A. i Inni. PZWL 1972. Przyjęto ilości produktu rynkowego w gramach.